De internetconsultatie voor het wetsvoorstel om de professional doctorate (PD) wettelijk te verankeren is vandaag gestart door de minister van OCW, Rianne Letschert. Met deze stap krijgt het praktijkgerichte doctoraat een erkende en duurzame plek in het Nederlandse onderwijsstelsel.
“De professional doctorate leidt professionals op die samen met bedrijven en maatschappelijke organisaties werken aan innovatie in een beroepspraktijk die snel verandert door technologische ontwikkelingen, waaronder artificiële intelligentie. Juist daarom is de wettelijke verankering van de PD goed nieuws voor onze economie en maatschappij. Het is een belangrijke mijlpaal voor het hbo,” zegt Maurice Limmen, voorzitter van de Vereniging Hogescholen.
Met de PD wordt een nieuw type doctoraat toegevoegd aan het Nederlandse stelsel. Het gaat om een doctoraat dat plaatsvindt midden in de beroepspraktijk en de samenleving. PD‑kandidaten werken aan concrete vraagstukken van bedrijven, zorginstellingen, gemeenten en andere organisaties. Dat levert direct toepasbare oplossingen op die bijdragen aan maatschappelijke opgaven.
Praktijkgericht doctoraat gericht op impact en de beroepspraktijk
Sinds de start van de pilot in 2023 zijn meer dan honderd PD‑kandidaten actief in zeven thematische domeinen. De trajecten laten zien wat de waarde is van dit praktijkgerichte doctoraat voor organisaties en samenleving.
PD-kandidaten werken aan urgente vraagstukken uit de praktijk. In de energietransitie ontwikkelen zij bijvoorbeeld oplossingen om gebouwen, wijken en bedrijventerreinen slimmer en duurzamer te maken. In de zorg verbeteren zij de kwaliteit, toegankelijkheid en veiligheid van processen. Binnen techniek en digitalisering onderzoeken PD‑kandidaten hoe innovatieve technologieën, zoals AI, robotica en slimme materialen, verantwoord kunnen worden toegepast.
Kenmerkend voor de professional doctorate zijn ontwerp en interventie, uitgevoerd in nauwe samenwerking met professionals uit de praktijk. De maatschappelijke impact van het onderzoek is direct zichtbaar. Meer voorbeelden zijn te vinden op www.professionaldoctorate.nl.
Met een wettelijk beschermde graad krijgen kandidaten de erkenning die past bij het afronden van een leer‑ en onderzoekstraject op het hoogste niveau. Die erkenning geldt ook voor de betrokken hogescholen en praktijkpartners. Daarmee wordt onderstreept dat de PD gelijkwaardig is aan andere doctoraten, met een wezenlijk andere oriëntatie: gericht op impact en op de beroepspraktijk.
Stevige brug tussen collegezaal en werkvloer
De professional doctorate slaat een stevige brug tussen collegezaal en werkvloer. Vragen van werkgevers vormen het startpunt van het onderzoek. Daarmee sluit het hbo beter aan op de arbeidsmarkt van morgen en wordt het innovatievermogen van bedrijven en instellingen versterkt.
Internetconsultatie
Een internetconsultatie is een moment waarop de overheid, in dit geval het ministerie van Onderwijs, mensen vraagt mee te denken over een nieuwe wet. Als een internetconsultatie start, betekent dat, dat de wet vergevorderd is in de voorbereiding en dat de volgende stappen al in beeld zijn. Het doel van een internetconsultatie is om reacties te krijgen die kunnen zorgen voor een betere wet en het maatschappelijk draagvlak ervoor te toetsen.
De Vereniging Hogescholen nodigt werkgevers, professionals, studenten en andere betrokkenen uit om te reageren op het wetsvoorstel via de internetconsultatie: Overheid.nl | Consultatie Wet invoering professioneel en engineering doctoraat. De consultatie staat open tot 8 mei 2026. De wetswijziging kan naar verwachting in 2027/2028 in werking treden.